Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok
zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku zgodne
z Międzynarodowymi Standardami
Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi
przez Unię Europejską
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
2
SPIS TREŚCI
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT ............................................................................................. 3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ................................................................................ 4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ....................................................................................... 5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH ................................................................... 7
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH .............................................................................. 8
ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI ORAZ INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE ......................................................... 9
1. Informacje ogólne .................................................................................................................................................. 9
2. Skład Grupy oraz wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone ................................................................... 9
3. Skład Zarządu jednostki dominującej ................................................................................................................... 13
4. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego ........................................................................................................... 13
5. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego ............................................................................................ 13
6. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach ......................................................................... 14
7. Zmiana szacunków .............................................................................................................................................. 15
8. Nowe standardy i interpretacje ............................................................................................................................. 15
9. Istotne zasady rachunkowości ............................................................................................................................. 16
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH ................................................................................................ 32
10. Linie biznesowe (Segmenty działalności) ............................................................................................................. 32
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z ZYSKÓW LUB STRAT ......................................... 36
11. Przychody i koszty ............................................................................................................................................... 36
12. Podatek dochodowy ............................................................................................................................................. 38
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ ................................... 44
13. Rzeczowe aktywa trwałe ...................................................................................................................................... 44
14. Aktywa niematerialne ........................................................................................................................................... 49
15. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania ................................................................................................................. 51
16. Wartość firmy ....................................................................................................................................................... 53
17. Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia oraz jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności ......... 53
18. Zapasy ................................................................................................................................................................. 56
19. Prawa do emisji CO
2
............................................................................................................................................ 56
20. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ....................................................................................................................... 56
21. Pozostałe aktywa ................................................................................................................................................. 57
22. Kapitał podstawowy i pozostałe kapitały ............................................................................................................... 57
23. Wynik netto przypadający na jedną akcję ............................................................................................................. 59
24. Dywidendy ........................................................................................................................................................... 59
25. Rezerwy ............................................................................................................................................................... 59
Sprzedaż jednostki zależnej ...................................................................................................................................................... 61
26. Pozostałe zobowiązania ....................................................................................................................................... 62
27. Rozliczenia międzyokresowe i dotacje ................................................................................................................. 63
28. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS .......................................................................................................... 63
29. Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży .................................................................................. 64
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ............................................................................................. 64
30. Instrumenty finansowe ......................................................................................................................................... 64
31. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym ................................................................................................. 73
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH .......................... 78
32. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych ............................................................................................................ 78
POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE ...................................................................................................................................... 80
33. Zobowiązania inwestycyjne .................................................................................................................................. 80
34. Informacja o podmiotach powiązanych................................................................................................................. 80
35. Zobowiązania z tytułu umów leasingu finansowego ............................................................................................. 81
36. Zarządzanie kapitałem ......................................................................................................................................... 81
37. Aktywa i zobowiązania warunkowe ...................................................................................................................... 82
38. Struktura zatrudnienia .......................................................................................................................................... 82
39. Inne informacje mające istotny wpływ na ocenę sytuacji majątkowej, finansowej oraz wynik finansowy Grupy .... 82
40. Istotne zdarzenia, jakie wystąpiły po dniu kończącym okres sprawozdawczy ....................................................... 83
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z ZYSKÓW LUB STRAT
Rok zakończony
Rok zakończony
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
(przekształcone)*
Przychody ze sprzedaży
10
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w
wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
30.3.1, 30.2
(324 )
Przychody z Funduszu Wypłat Różnicy Ceny
Koszt własny sprzedaży
11.1
(10 971 )
(10 233 )
Zysk brutto ze sprzedaży
Pozostałe przychody operacyjne
11.4
Koszty sprzedaży
11.1
(953 )
(954 )
Koszty ogólnego zarządu
11.1
(325 )
(377 )
Pozostałe koszty operacyjne
11.5
(379 )
(739 )
Przychody finansowe
11.6
Koszty finansowe
11.7
(268 )
(696 )
Udział w zysku (stracie) jednostek wykazywanych metodą
praw własności
(264 )
Zysk/(strata) brutto
(219 )
Podatek dochodowy
12
(332 )
(225 )
Zysk/(strata) netto za okres
(444
Przypadający na:
Właścicieli jednostki dominującej
(393
Udziały niekontrolujące
(31
(51
Zysk/(strata) na jedną akcję (w złotych)
23
- podstawowy
(0,95 )
- rozwodniony
(0,95 )
*szczegółowy opis dokonanych przekształceń został zawarty w nocie 9.32
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Rok zakończony
Rok zakończony
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Wynik netto za okres
(444 )
Składniki, które nigdy nie zostaną przeklasyfikowane na
zyski lub straty
(36 )
Zyski i straty aktuarialne z tytułu programów określonych
świadczeń
25.1
(45 )
Odroczony podatek dochodowy
(16 )
Składniki, które w przyszłości mogą zostać
przeklasyfikowane na zyski lub straty
(39 )
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
30.6
(54 )
Odroczony podatek dochodowy
(43 )
Udział w innych całkowitych dochodach jednostek
wykazywanych metodą praw własności
(2 )
Inne całkowite dochody netto
(77 )
Całkowite dochody razem
(521
Przypadające na:
Właścicieli jednostki dominującej
(469
Udziały niekontrolujące
(30
(52
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
Stan na
Stan na
Stan na
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
(przekształcone)*
1 stycznia 2020
(przekształcone)*
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe
13
Aktywa niematerialne
14
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania
15
Wartość firmy
16
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i we
wspólne przedsięwzięcia wyceniane metodą praw
własności
17
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
12.3
Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe
30.1
Pozostałe aktywa długoterminowe
21.1
Aktywa obrotowe
Zapasy
18
Należności z tytułu podatku dochodowego
Należności z tytułu dostaw i usług
30.4.1
Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe
30.1
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
20
Pozostałe aktywa krótkoterminowe
21.2
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do
sprzedaży
29
SUMA AKTYWÓW
*szczegółowy opis dokonanych przekształceń został zawarty w nocie 9.32
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
6
Stan na
Stan na
Stan na
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
(przekształcone)*
1 stycznia 2020
(przekształcone)*
PASYWA
Kapitał własny
Kapitał podstawowy
22.1
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki
zagranicznej
Kapitał rezerwowy
22.4
Kapitał zapasowy
22.5
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów
zabezpieczających
22.6, 30.6
(96 )
(52 )
Zyski zatrzymane
22.7
Kapitał własny przypadający właścicielom
jednostki dominującej
Udziały niekontrolujące
22.8
(66 )
(36 )
Zobowiązania długoterminowe
Kredyty i pożyczki
30.4.2
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów
wartościowych
30.4.2
Rezerwy długoterminowe
25
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
12.3
Rozliczenia międzyokresowe i dotacje
długoterminowe
27
Zobowiązania z tytułu leasingu
35
Pozostałe zobowiązania finansowe
długoterminowe
26.1, 30.1
Zobowiązania z tytułu umów
30.1
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
30.1
Zobowiązania z tytułu umów
30.1
Bieżąca część kredytów i pożyczek
30.4.2
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów
wartościowych
30.4.2
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
Rozliczenia międzyokresowe i dotacje
27
Rezerwy krótkoterminowe
25
Pozostałe zobowiązania finansowe
30.1
Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe
26.2
Zobowiązanie bezpośrednio związane
z aktywami zaklasyfikowanymi jako
przeznaczone do sprzedaży
29
Zobowiązania razem
SUMA PASYWÓW
*szczegółowy opis dokonanych przekształceń został zawarty w nocie 9.32
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
7
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH
Kapitał własny przypadający właścicielom jednostki dominującej
Udziały
niekontrolujące
Razem
kapitał
własny
Nota
Kapitał
podstawowy
Różnice
kursowe
z
przeliczenia
jednostki
zagranicznej
Kapitał
rezerwowy
Kapitał
zapasowy
Kapitał
z aktualizacji
wyceny
instrumentów
zabezpieczających
Zyski
zatrzymane
Razem
Na dzień 1 stycznia 2021
(96 )
(36 )
Korekta z tytułu zmiany metody wyceny
nieruchomości inwestycyjnych
9.32
Na dzień 1 stycznia 2021 (dane
przekształcone)*
(96 )
(36 )
Inne całkowite dochody netto
22.7
Zysk/(strata) netto za okres
(31 )
Suma całkowitych dochodów za okres
(30 )
Podział zysków/ pokrycie straty z lat
ubiegłych
(197 )
Na dzień 31 grudnia 2021
(66 )
Na dzień 1 stycznia 2020
(52 )
Inne całkowite dochody netto
22.7
(44 )
(37 )
(76 )
(1 )
(77 )
Zysk(strata) netto za okres
(393 )
(393 )
(51 )
(444 )
Suma całkowitych dochodów za okres
(44 )
(430 )
(469 )
(52 )
(521 )
Podział zysków/ pokrycie straty z lat
ubiegłych
(374 )
Przeniesienie na udziały niekontrolujące
(5 )
(5 )
Na dzień 31 grudnia 2020
(96 )
(36 )
*szczegółowy opis dokonanych przekształceń został zawarty w nocie 9.32
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Rok zakończony
Rok zakończony
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
(dane
przekształcone)*
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk/(strata) brutto
(219 )
Korekty o pozycje:
Udział w (zysku)/stracie jednostek wykazywanych metodą praw własności
(185 )
(Zysk)/strata z tytułu różnic kursowych
(3 )
Amortyzacja
11.1
Odsetki i dywidendy, netto
Strata na działalności inwestycyjnej
32
Zmiany pozycji kapitału obrotowego:
Zmiana stanu należności
32
(75 )
Zmiana stanu zapasów
Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek
32
(93 )
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu umów
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
32
(115 )
Zmiana stanu rezerw
32
Podatek dochodowy
(345 )
(83 )
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych oraz
inwestycji w nieruchomości inwestycyjne
Spłata pożyczek udzielonych
Odsetki otrzymane
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych
(2 673 )
(2 317 )
Sprzedaż jednostki zależnej
Udzielenie pożyczek
(180 )
Pozostałe
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(2 598 )
(2 295 )
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia
30.4.2
Otrzymane dotacje
Spłata zaciągniętego zadłużenia
30.4.2
(3 458 )
(2 955 )
Wykup dłużnych papierów wartościowych
30.4.2
(2 198 )
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu
(70 )
(61 )
Odsetki zapłacone
(204 )
(316 )
Pozostałe
(12 )
Środki pieniężne netto z działalności finansowej
(941 )
(1 533 )
Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
(1 236 )
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu
20
Niezrealizowane różnice kursowe
Środki pieniężne zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu
20
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
*szczegółowy opis dokonanych przekształceń został zawarty w nocie 9.32
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
9
ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI ORAZ INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE
1. Informacje ogólne
Grupa Kapitałowa Energa SA („Grupa”) składa się z Energa Spółka Akcyjna („jednostka dominująca”, „Spółka”) i jej spółek
zależnych (patrz nota 2).
Nazwa jednostki dominującej: Energa SA
Forma prawna: spółka akcyjna
Kraj siedziby: Rzeczpospolita Polska
Siedziba: Gdańsk
Adres: al. Grunwaldzka 472, 80-309 Gdańsk
KRS: 0000271591
REGON: 220353024
NIP: 957-095-77-22
Jednostka dominująca została utworzona na czas nieokreślony.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku oraz zawiera odpowiednie
dane porównawcze.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku podmiotem kontrolującym Spółkę i Grupę Kapitałową Energa SA oraz jednostką dominującą
najwyższego szczebla Grupy Kapitałowej Energa SA jest PKN ORLEN S.A.
2. Skład Grupy oraz wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone
2.1. Skład Grupy na koniec okresu sprawozdawczego
Na dzień 31 grudnia 2021 roku w skład Grupy wchodziła Energa SA oraz następujące spółki zależne:
Lp.
Nazwa spółki
Siedziba
Przedmiot działalności
Udział % Grupy
w kapitale zakładowym
na dzień
31 grudnia
2021
31 grudnia
2020
Linia biznesowa (Segment) Dystrybucja
1
Energa-Operator SA
Gdańsk
dystrybucja energii
elektrycznej
100
100
2
Energa Operator Wykonawstwo
Elektroenergetyczne Sp. z o.o.
Słupsk
wykonawstwo
i projektowanie
100
100
Linia biznesowa (Segment) Sprzedaż
3
Energa-Obrót SA
Gdańsk
obrót energią elektryczną
100
100
4
Energa Oświetlenie Sp. z o.o.
Sopot
usługi oświetlenia
100
100
5
Energa SLOVAKIA s.r.o.
Bratysława
obrót energią elektryczną
100
100
6
Enspirion Sp. z o.o.
Gdańsk
organizacja i zarządzanie
rozwojem innowacyjnych
projektów energetycznych
100
100
Linia biznesowa (Segment) Wytwarzanie
7
Energa OZE SA
Gdańsk
wytwarzanie energii
100
100
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
10
Lp.
Nazwa spółki
Siedziba
Przedmiot działalności
Udział % Grupy
w kapitale zakładowym
na dzień
31 grudnia
2021
31 grudnia
2020
8
Energa Elektrownie Ostrołęka SA
Ostrołęka
wytwarzanie energii
89,64
89,64
9
Energa Kogeneracja Sp. z o.o.
Elbląg
wytwarzanie energii
100
100
10
Energa Ciepło Ostrołęka Sp. z o.o.
Ostrołęka
dystrybucja energii cieplnej
89,64
89,64
11
Energa Serwis Sp. z o.o.
Ostrołęka
usługi serwisowo-
remontowe
89,64
89,64
12
Energa Ciepło Kaliskie Sp. z o.o.
Kalisz
dystrybucja energii cieplnej
91,24
91,24
13
CCGT Grudziądz Sp. z o.o.
Grudziądz
wytwarzanie energii
100
100
14
CCGT Gdańsk Sp. z o.o.
Gdańsk
wytwarzanie energii
100
100
15
Energa MFW 1 Sp. z o.o.
1
Gdańsk
wytwarzanie energii
100
-
16
Energa MFW 1 Sp. z o.o.
2
Gdańsk
wytwarzanie energii
100
-
Linia biznesowa Pozostałe
17
Energa Centrum Usług Wspólnych Sp. z o.o.
3
Gdańsk
usługi księgowe, kadrowo-
płacowe i administracyjne
-
100
18
Energa Finance AB (publ)
Sztokholm
działalność finansowa
100
100
19
Energa Informatyka i Technologie Sp. z o.o.
Gdańsk
teleinformatyka
100
100
20
Energa Logistyka Sp. z o.o.
Płock
logistyka i zaopatrzenie
100
100
21
Energa Invest Sp. z o.o.
Gdańsk
zarządzanie projektami
inwestycyjnymi
100
100
22
Centrum Badawczo-Rozwojowe im.
M. Faradaya Sp. z o.o.
Gdańsk
działalność rozwojowa
w zakresie inżynierii
100
100
23
Energa Ochrona Sp. z o.o.
4
Gdańsk
działalność ochroniarska
-
100
24
ECARB Sp. z o.o.
Gdańsk
działalność finansowa
100
100
25
CCGT Ostrołęka Sp. z o.o.
5
Ostrołęka
wytwarzanie energii
100
-
26
Energa Green Development Sp. z o.o.
6
Gdańsk
realizacja projektów
inwestycyjnych
100
-
1
Energa MFW 1 Sp. z o.o. – 26 marca 2021 roku nastąpiło zawiązanie spółki przez Energa OZE SA, która objęła 100 udziałów
o łącznej wartości nominalnej 5 000 zł w zamian za wkład pieniężny 250 000 zł - nadwyżka wkładu pieniężnego w wysokości
245 000 zł została przelana na kapitał zapasowy spółki, rejestracja spółki w KRS nastąpiła w dniu 1 lipca 2021 roku,
2
Energa MFW 2 Sp. z o.o. - 26 marca 2021 roku nastąpiło zawiązanie spółki przez Energa OZE SA, która objęła 100 udziałów
o łącznej wartości nominalnej 5 000 zł w zamian za wkład pieniężny 250 000 zł - nadwyżka wkładu pieniężnego w wysokości
245 000 zł została przelana na kapitał zapasowy spółki, w dniu 17 czerwca 2021 roku nastąpiła rejestracja spółki w KRS,
3
Energa Centrum Usług Wspólnych Sp. z o.o. – 16 listopada 2021 zawarta została warunkowa umowa sprzedaży 100% udziałów
spółki Energa Centrum Usług Wspólnych Sp. z o.o. na rzecz ORLEN Centrum Usług Korporacyjnych Sp. z o.o. Po spełnieniu
warunku (zgoda KOWR), 16 grudnia 2021 strony podpisały Akt Przeniesienia udziałów ze skutkiem na dzień 22 grudnia
2021 roku,
4
Energa Ochrona Sp. z o.o. – 30 czerwca 2021 roku zawarta została umowa sprzedaży 100% udziałów spółki Energa Ochrona
Sp. z o.o. na rzecz ORLEN Ochrona Sp. z o.o. ze skutkiem na dzień 31 lipca 2021 roku,
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
11
5
CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. – 11 stycznia 2021 roku nastąpiło zawiązanie spółki przez Energa SA, która objęła wszystkie
150 udziałów w kapitale zakładowym o łącznej wartości nominalnej 150 000 zł, w dniu 29 stycznia 2021 roku nastąpiła rejestracja
Spółki w KRS,
6
Energa Green Development Sp. z o.o. – 20 stycznia 2021 roku nastąpiło zawiązanie spółki przez Energa SA i objęcie wszystkich
1 200 udziałów w kapitale zakładowym o łącznej wartości nominalnej 600 000 zł, w dniu 09 lutego 2021 roku nastąpiła rejestracja
Spółki w KRS.
Dodatkowo na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa posiada udziały we wspólnych przedsięwzięciach - Polska Grupa Górnicza S.A.
(„PGG”), Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. (dawniej Elektrownia Ostrołęka SA) oraz w jednostce stowarzyszonej – Polimex-
Mostostal S.A. („Polimex”) (patrz opis w nocie 2.2.). W przypadku ElectroMobility Poland S.A. zmieniono klasyfikację spółki
z jednostki stowarzyszonej ujmowanej metodą praw własności na akcje wycenione w sprawozdaniu finansowym do wartości
godziwej przez wynik finansowy (patrz opis w nocie 2.2.).
2.2. Zmiany w składzie Grupy oraz inwestycjach we wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone w okresie
sprawozdawczym
2.2.1. Polska Grupa Górnicza
W dniu 28 kwietnia 2016 roku spółka zależna Energa Kogeneracja Sp. z o.o. podpisała umowę określającą warunki inwestycji
finansowej w Polską Grupę Górniczą Sp. z o.o.
PGG zajmuje się wydobyciem węgla, a siedziba PGG znajduje się w Katowicach.
PGG jest spółką niepubliczną, w związku z czym nie istnieją notowania rynkowe dla jej akcji.
Grupa Energa sprawuje współkontrolę nad PGG na podstawie umowy inwestycyjnej oraz porozumienia inwestorów z 2017 roku.
Umowa Inwestycyjna przewiduje szereg mechanizmów umożliwiających inwestorom, w tym Grupie Energa, bieżący monitoring
sytuacji finansowej PGG oraz podejmowanie działań optymalizacyjnych. Uprawnienia te są realizowane przez Radę Nadzorczą
PGG, przy czym każdemu z udziałowców PGG przysługuje prawo do powołania jednego członka Rady Nadzorczej.
Ponadto część inwestorów posiadająca łącznie większościowy udział w głosach na Zgromadzeniu Wspólników PGG, w tym Grupa
Energa, podpisała w 2017 roku porozumienie, którego celem było zapewnienie zwiększonej kontroli nad PGG. Porozumienie
zakłada m.in. uzgadnianie wspólnego stanowiska przy podejmowaniu kluczowych decyzji będących w gestii Zgromadzenia
Wspólników i Rady Nadzorczej PGG.
Ze względu na sytuację na rynku węgla oraz wyniki finansowe PGG, Grupa zidentyfikowała w trakcie 2020 roku konieczność
dokonania odpisu aktualizującego wartości inwestycji. Dokonano wyceny wartości godziwej akcji, w wyniku której odpisem
aktualizującym objęto całkowitą wartość inwestycji we wspólnym przedsięwzięciu w PGG wycenianym w skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym metodą praw własności. Inwestycja została objęta odpisem z tytułu utraty wartości w kwocie 145 mln
zł.
W dniu 15 lutego 2021 roku nastąpiło wydzielenie i przeniesienie części majątku spółki Energa Kogeneracja Sp. z o.o., w tym
objętych wcześniejszym odpisem aktualizującym akcji imiennych PGG S.A. na spółkę przejmującą ECARB Sp. z o.o. w zamian
za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym ECARB Sp. z o.o., które zostały objęte przez wspólników spółki dzielonej:
Energa SA oraz Energa OZE SA.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość inwestycji w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wynosi zero zł.
2.2.2. Polimex-Mostostal
W dniu 18 stycznia 2017 roku Zarząd Energa SA wraz z Enea S.A., PGE S.A., PGNiG Technologie S.A. („Inwestorzy”) oraz
Polimex-Mostostal S.A. zawarł umowę inwestycyjną, na podstawie której Inwestorzy zobowiązali się dokonać inwestycji
kapitałowej w Polimex. Energa SA posiada około 39 mln akcji o wartości nominalnej 2 zł każda, w wyniku czego osiągnęła około
16,5% udziału w akcjonariacie Polimexu.
Udział w Polimexie został zaklasyfikowany jako jednostka stowarzyszona ujmowana metodą praw własności. Grupa wywiera
znaczący wpływ na inwestycje poprzez wpływ na politykę finansową i operacyjną oraz na ustalanie składu organów Polimexu.
Polimex jest spółką inżynieryjno-budowlaną z siedzibą w Warszawie, notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych
w Warszawie.
Na 31 marca 2021 roku dokonano wyceny posiadanego pakietu akcji Polimex-Mostostal. Wycena wskazała na łączną wartość
akcji w wysokości 203 mln zł, przewyższającą ich wartość księgową, w związku z czym podjęto decyzję o dokonaniu odwrócenia
odpisu w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy w wysokości 21 mln zł. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość
inwestycji w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wynosi 128 mln zł.
2.2.3. Elektrownia Ostrołęka oraz CCGT Ostrołęka
W dniu 8 grudnia 2016 roku Energa SA, Enea S.A. oraz Elektrownia Ostrołęka SA podpisały Umowę Inwestycyjną dotyczącą
realizacji projektu budowy nowego bloku energetycznego w Ostrołęce o mocy 1000 MW („Projekt węglowy”). Na mocy
powyższego Energa SA i Enea S.A. objęły wspólną kontrolę nad spółką, której celem działalności była budowa i eksploatacja
nowego bloku węglowego.
W dniu 27 lutego 2018 roku zostało zarejestrowane przekształcenie spółki Elektrownia Ostrołęka SA w spółkę z ograniczoną
odpowiedzialnością.
Inwestycja została zaklasyfikowana jako wspólne przedsięwzięcie i jest ujmowana metodą praw własności.
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. jest spółką niepubliczną, w związku z czym nie istnieją notowane ceny rynkowe dla jej udziałów.
W dniu 23 grudnia 2019 roku zawarto umowę pożyczki pomiędzy Energa SA, Enea S.A. oraz Elektrownią Ostrołęka Sp. z o.o.
Kwota pożyczki wynosi maksymalnie 340 mln zł (z czego połowa wierzytelności docelowo przypada na Enea S.A.) i jest wypłacana
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
12
w transzach, na uzasadniony wniosek Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. związany z realizacją Projektu węglowego. Pierwsza
transza w kwocie 160 mln zł została wypłacona w dniu 23 grudnia 2019 roku, druga transza w kwocie 17 mln zł w dniu 13 stycznia
2020 roku, zaś trzecia transza w kwocie 163 mln zł w dniu 22 kwietnia 2020 roku. Na podstawie Umowy Pożyczki Energa SA
dokonała warunkowej sprzedaży połowy wierzytelności przysługującej jej z umowy pożyczki wobec Elektrowni Ostrołęka
Sp. z o.o. na rzecz Enea S.A. W związku ze spełnieniem warunków zawieszających, zbywane wierzytelności przeszły na Enea
S.A. Wierzytelności z umowy pożyczki mogą być skonwertowane przez Energa SA oraz Enea S.A. na kapitał Elektrowni Ostrołęka
Sp. z o.o.
W dniu 13 lutego 2020 roku na podstawie Porozumienia Energa SA i Enea S.A. postanowiły zawiesić finansowanie Projektu
węglowego . Zawieszenie finansowania nastąpiło w szczególności w związku z potrzebą i na czas przeprowadzenia analiz
w zakresie dalszych działań w Projekcie węglowym, w tym jego dalszego finansowania.
W dniu 2 czerwca 2020 roku Zarząd Energa SA przyjął raport końcowy z analiz. Wnioski nie uzasadniają kontynuowania realizacji
projektu w dotychczasowej formie, tj. jako projektu budowy elektrowni wytwarzającej energię elektryczną w procesie spalania
węgla kamiennego.
W dniu 22 grudnia 2020 roku Energa SA, PKN ORLEN oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. („PGNiG”) podpisały
umowę inwestycyjną dotyczącą kierunkowych zasad współpracy przy budowie bloku energetycznego w technologii zasilania
paliwem gazowym w Elektrowni Ostrołęka "C" („Umowa inwestycyjna”), („Projekt Gazowy”). Strony Umowy inwestycyjnej
zobowiązały się do współpracy przy realizacji Projektu Gazowego poprzez powołanie nowej spółki, która przejmie od spółki
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wybrane aktywa i pasywa niezbędne dla realizacji Projektu Gazowego. Zgodnie z Umową
inwestycyjną Enerdze oraz PKN ORLEN miało przypaść łącznie 51% udziałów w kapitale zakładowym nowo powoływanej spółki
(„Pula udziałów”), co stanowić miało taki sam procent ogólnej liczby głosów na jej zgromadzeniu wspólników, a PGNiG miała
objąć pozostałe 49% udziałów w kapitale zakładowym nowo powoływanej spółki, co stanowić miało taki sam procent ogólnej
liczby głosów na jej zgromadzeniu wspólników.
W dniu 18 maja 2021 roku Energa SA zawarła z PKN ORLEN porozumienie określające zasady oraz zakres współpracy przy
wykonywaniu Umowy inwestycyjnej. Energa oraz PKN ORLEN uzgodniły, że z przypadającej im Puli udziałów Energa obejmie
50%+1 udział spółki CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., a PKN ORLEN pozostałe udziały z przypadającej dla obydwu spółek Puli
udziałów. Strony potwierdziły, że w przypadku nieprzystąpienia PGNIG do projektu, PKN Orlen obejmie w Spółce 49% Udziałów
w Kapitale Zakładowym Spółki mających przypaść PGNiG. Ponadto zgodnie z porozumieniem w przypadku powstania ryzyka
naruszenia przez Energę wymogów umów o finansowanie, PKN ORLEN udzieli Enerdze finansowania, niezbędnego do
sfinansowania projektu w kwocie nie wyższej niż 1,55 mld zł.
W dniu 29 listopada 2021 roku strony Umowy inwestycyjnej podpisały do niej aneks, w którym potwierdziły gotowość kontynuacji
współpracy przy budowie elektrowni zasilanej paliwem gazowym w Ostrołęce, dostrzegając jednocześnie potrzebę dostosowania
zasad tej współpracy do warunków, w jakich ma być realizowany ten projekt. Strony dążyć będą do uzgodnienia, aby docelowa
forma zaangażowania PGNiG w realizację ww. projektu przyjęła postać udziału finansowego PGNiG, którego wysokość i sposób
wniesienia zostaną określone w odrębnej umowie, a która zostanie zawarta do końca 2022 roku.
W dniu 22 grudnia 2020 roku Energa SA zawarła z ENEA S.A. dwa porozumienia:
a) „Porozumienie w sprawie współpracy przy podziale Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o.” na mocy którego, ENEA S.A. zrezygnowała
z udziału w realizacji Projektu Gazowego oraz uregulowane zostały opisane wyżej kwestie związane z podziałem Projektu
węglowego,
b) „Porozumienie w sprawie współpracy przy rozliczeniu inwestycji budowlanej Elektrowni Ostrołęka C”, zgodnie z którym koszty
związane z zakończeniem inwestycji będą rozliczane proporcjonalnie przez strony porozumienia według dotychczasowych zasad
oraz w ramach limitów przyjętych w porozumieniu zawartym między Spółką a ENEA S.A. w dniu 30 kwietnia 2019 roku.
W dniu 26 lutego 2021 roku aneksowane zostały umowy dwóch pożyczek udzielonych spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o.
przez Energa SA oraz ENEA S.A. W wyniku aneksu wydłużono termin spłaty pożyczek udzielonych na podstawie umowy
z 17 lipca 2019 roku w wysokości 58 mln zł oraz z umowy 23 grudnia 2019 roku w łącznej wysokości 340 mln zł. Następnie
terminy spłaty pożyczek aneksowano dwukrotnie. W efekcie, w dniu 29 października 2021 roku terminy spłaty obu pożyczek
wydłużono do 29 kwietnia 2022 roku.
W dniu 25 czerwca 2021 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o., CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., Wykonawca Projektu węglowego
(GE Power sp. z o.o. oraz GE Steam Power Systems S.A.S.) oraz Wykonawca Projektu gazowego (General Electric Global
Services, GmbH razem z GE Power sp. z o.o.) podpisały „Dokument zmiany kontraktu z dnia 12 lipca 2018 r. na budowę
Elektrowni Ostrołęka "C" o mocy 1000 MW". Tym samym weszło w życie tzw. "Porozumienie ws. Rozliczenia". Porozumienie ws.
Rozliczenia reguluje prawa i obowiązki Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. oraz Wykonawcy Projektu Węglowego głównie w zakresie
rozliczenia wykonywanych przez Wykonawcę Projektu węglowego prac w ramach realizacji tego projektu, w zakresie prac
budowlanych do momentu ich wstrzymania wskutek zawieszenia wykonania Kontraktu, czynności zachowawczych
i zabezpieczających wykonywanych w okresie zawieszenia Kontraktu oraz prac związanych z zakończeniem czynności
dedykowanych realizacji Projektu węglowego. Zgodnie z Aneksem do porozumienia, przedłużającym termin rozliczenia,
rozliczenie realizacji Projektu węglowego nastąpi do 25 marca 2022 roku, a całkowita kwota, jaką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o.
będzie zobowiązana zapłacić na rzecz Wykonawcy Projektu węglowego nie przekroczy 1,35 mld zł (netto). Koszty związane
z Projektem węglowym będą rozliczane proporcjonalnie przez ENEA S.A. i Energa SA.
Na 31 grudnia 2021 roku kwota rezerwy uległa zmniejszeniu do poziomu 46 mln zł i stanowi ona wartość zobowiązania
przypadającego na Energę SA w celu całkowitego rozliczenia Projektu węglowego. Zmniejszenie rezerwy jest efektem podpisania
w dniu 22 grudnia 2021 roku Aneksu do porozumienia dotyczącego rozliczenia Projektu węglowego w ramach kontraktu
dotyczącego budowy Elektrowni Ostrołęka "C" oraz postępującego rozliczenia z Generalnym Wykonawcą.
Dodatkowo, 25 czerwca 2021 roku Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. (sprzedający) zawarła ze spółką CCGT Ostrołęka Sp. z o.o.
(kupujący) umowę sprzedaży przedsiębiorstwa przeznaczonego do realizacji Projektu gazowego. Tym samym do CCGT
Ostrołęka Sp. z o.o. zostały sprzedane aktywa, które wypracowano w ramach Projektu węglowego, a które zostaną wykorzystane
na potrzeby realizacji Projektu gazowego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
13
Od dnia wejścia w życie Umowy Inwestycyjnej do dnia 30 września 2021 roku łączna wartość dokapitalizowania spółki Elektrownia
Ostrołęka Sp. z o.o. przez Energa SA (łączna cena objęcia udziałów przez Spółkę) wyniosła 351 mln zł.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość inwestycji w spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym wynosi zero zł.
2.2.4. ElectroMobility Poland
Spółka ElectroMobility Poland S.A. została zawiązana w październiku 2016 roku przez cztery polskie koncerny energetyczne
- Energa SA, PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A. oraz Tauron Polska Energia S.A. Każda ze Spółek posiadała na
moment zawiązania spółki 25-procentowy udział w kapitale podstawowym.
W dniu 2 sierpnia 2021 roku Skarb Państwa podpisał z ElectroMobility Poland S.A. umowę inwestycyjną, która zakładała objęcie
przez Skarb Państwa nowych akcji spółki o wartości ok. 250 mln zł. Dla potrzeb przedmiotowej transakcji została przeprowadzona
wycena przez niezależnego doradcę. Do dnia 30 września 2021 roku łączna wartość dokapitalizowania spółki przez Energa SA
wynosiła 17,5 mln zł (wartość nominalna objętych akcji), natomiast stosownie do wyceny Spółki wykonanej na potrzeby
zaangażowania Skarbu Państwa wartość kapitałów Spółki została obniżona. Tym samym, wartość akcji Spółki w księgach Energa
SA została skorygowana do kwoty z wyceny, tj. 13,1 mln zł. W dniu 30 września 2021 roku w KRS zarejestrowano podwyższenie
kapitału Spółki przez Skarb Państwa kwotą ok. 250 mln zł.
W efekcie powyższego udział Energi SA w kapitale Spółki spadł z 25% do ok. 4,3%, tym samym zmieniono klasyfikację spółki
ElectroMobility Poland S.A. z jednostki stowarzyszonej ujmowanej metodą praw własności na akcje wycenione w sprawozdaniu
finansowym do wartości godziwej przez wynik finansowy.
3. Skład Zarządu jednostki dominującej
W ciągu roku 2021 i 2022 do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania, Zarząd Energa SA funkcjonował
w następującym składzie:
1) w okresie od dnia 7 maja 2020 roku do 16 lipca 2021 roku:
• Pan Jacek Goliński - Prezes Zarządu,
• Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
• Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
• Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
• Pani Iwona Waksmundzka-Olejniczak - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych,
2) w okresie od dnia 16 lipca 2021 roku do 27 października 2021 roku:
• Pani Iwona Waksmundzka-Olejniczak - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych, pełniąca obowiązki Prezesa
Zarządu,
• Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
• Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
• Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
3) w okresie od dnia 27 października 2021 roku do 15 listopada 2021 roku:
• Pani Iwona Waksmundzka-Olejniczak - Prezes Zarządu,
• Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
• Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
• Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
4) w okresie od dnia 15 listopada 2021 roku do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania::
• Pani Iwona Waksmundzka-Olejniczak - Prezes Zarządu,
• Pan Marek Kasicki - Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
• Pan Dominik Wadecki - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych,
• Pani Adrianna Sikorska - Wiceprezes Zarządu ds. Komunikacji,
• Pan Janusz Szurski - Wiceprezes Zarządu ds. Korporacyjnych.
4. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 30 marca 2022
roku.
5. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem
instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz instrumentów pochodnych
zabezpieczających.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w milionach złotych („mln zł”) o ile nie wskazano inaczej.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności
gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości.
W związku z wysokim poziomem dostępnego finansowania zewnętrznego Grupy przedstawionego w nocie 30.5, w kwocie 3 879
mln zł, pomimo nadwyżki zobowiązań krótkoterminowych nad aktywami krótkoterminowymi w kwocie 1 673 mln zł, na którą wpływ
miała m.in. zmiana w zakresie prezentacji wykorzystywanych na własne potrzeby świadectw pochodzenia energii, praw do emisji
CO2 i świadectw efektywności energetycznej, o której mowa w nocie 9.32, na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania
finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności Grupy.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
14
5.1. Oświadczenie o zgodności
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami
Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”), które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską („MSSF UE”).
MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”)
oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”).
Zarząd jednostki dominującej wykorzystał swoją najlepszą wiedzę co do zastosowania standardów i interpretacji, jak również
metod i zasad wyceny poszczególnych pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Energa SA
zgodnie z MSSF UE na dzień 31 grudnia 2021 roku. Przedstawione zestawienia i objaśnienia zostały ustalone przy dołożeniu
należytej staranności.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało przygotowane w jednolitym europejskim formacie raportowania (ESEF),
zgodnym z wymogami Rozporządzenia nr 2019/815 z dnia 17 grudnia 2018 r. uzupełniające dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących specyfikacji jednolitego
elektronicznego formatu raportowania.
5.2. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i innych polskich spółek uwzględnionych w niniejszym skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym oraz walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski.
W przypadku spółek Energa Slovakia s.r.o. oraz Energa Finance AB (publ) walutą funkcjonalną sprawozdań jednostkowych jest
euro. Dla celów niniejszego sprawozdania dane sprawozdawcze wyżej wymienionych spółek zostały przeliczone na złote polskie
w sposób opisany w nocie 9.5.
6. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach
W procesie stosowania polityki rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków
księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym w tym, w dodatkowych notach objaśniających. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu
odnośnie bieżących i przyszłych działań i zdarzeń w poszczególnych obszarach. Szczegółowe informacje na temat przyjętych
założeń zostały przedstawione w odpowiednich notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień
kończący okres sprawozdawczy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości księgowych aktywów
i zobowiązań w następnym roku finansowym.
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych i wartości firmy
Grupa dokonuje oceny, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości ośrodków wypracowujących
środki pieniężne („CGU”) oraz pojedynczych składników aktywów.
Analizie podlegają zarówno czynniki zewnętrzne, w tym zmiany o charakterze technologicznym, rynkowym, gospodarczym lub
prawnym w otoczeniu, w którym Grupa prowadzi działalność lub też na rynkach, do obsługi których aktywa Grupy są
wykorzystywane, jak i czynniki wewnętrzne związane z fizycznym stanem rzeczowych składników aktywów oraz zmianami
w sposobie ich wykorzystywania. W przypadku stwierdzenia, że takie przesłanki występują przeprowadzane są testy na utratę
wartości aktywów, zgodnie z zasadami opisanymi w nocie 9.10. Informacje dotyczące przeprowadzonych testów na utratę
wartości przedstawiono w nocie 13.
Wycena rezerw
Rezerwy na świadczenia pracownicze (rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe, nagrody jubileuszowe, pracowniczą taryfę
energetyczną, dodatkowe odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych przysługujące pracownikom spółek Grupy po
okresie zatrudnienia) szacowane są na podstawie metod aktuarialnych.
Pozostałe rezerwy wyceniane są zgodnie z najbardziej właściwym szacunkiem nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego
obowiązku. Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów,
które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku.
Szczegółowe informacje dotyczące przyjętych założeń i tworzonych rezerw przedstawiono w nocie 25.
Stawki amortyzacyjne
Wysokość stawek oraz odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu użytkowania danego
składnika rzeczowych aktywów trwałych lub aktywów niematerialnych oraz szacunków dotyczących ich wartości rezydualnej.
Spółki Grupy corocznie dokonują weryfikacji przyjętych okresów użytkowania na podstawie bieżących szacunków.
Ścieżki cenowe energii
Istotnym elementem dokonywanych przez Grupę szacunków wartości użytkowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne są
ścieżki cenowe energii opracowywane przez niezależnych branżowych ekspertów, a w przypadku szacunków rezerw na
świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia z tytułu pracowniczej taryfy energetycznej – ścieżki cenowe energii
opracowywane wewnętrznie w oparciu o modele długoterminowe, które tworzone są na bazie opracowań niezależnych ekspertów
branżowych.
Ścieżki cenowe energii wykorzystywane w Grupie zostały przyjęte przez Zarząd Spółki Energa SA w dniu 23 grudnia 2021 roku
zgodnie z rekomendacją Biura Strategii i Projektów Strategicznych PKN Orlen oraz Wydziału Zarządzania Efektywnością
Energetyki PKN Orlen S.A. Szczegółowe informacje dotyczące analizy wrażliwości na zmianę ścieżek ujawniono w notach
13 i 25.
Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego
Aktywa z tytułu podatku odroczonego są wyceniane przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment
zrealizowania składnika aktywów, przyjmując za podstawę przepisy podatkowe, które obowiązywały na dzień kończący okres
sprawozdawczy. Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
15
zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych
w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione. Szczegóły dotyczące aktywa z tytułu podatku
odroczonego ujawniono w nocie 12.3.
Wartość godziwa instrumentów finansowych
Wartość godziwą instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek wycenia się wykorzystując odpowiednie
techniki wyceny. Przy wyborze odpowiednich metod i założeń Grupa kieruje się profesjonalnym osądem. Sposób ustalenia
wartości godziwej poszczególnych instrumentów finansowych został przedstawiony w nocie 30.3.
Doszacowanie przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej i usługi dystrybucyjnej
Odczyty liczników dotyczące wielkości sprzedanej energii elektrycznej w handlu detalicznym dokonywane są w większości
w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym jednostki wchodzące w skład Grupy dokonują
odpowiednich szacunków sprzedaży energii elektrycznej i usługi dystrybucyjnej na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy,
za okres nieobjęty odczytem.
Odpisy aktualizujące wartość należności
Na dzień kończący okres sprawozdawczy jednostka ocenia czy istnieją obiektywne przesłanki utraty wartości składnika należności
lub grupy należności. Jeżeli wartość odzyskiwalna składnika aktywów jest niższa od jego wartości księgowej jednostka dokonuje
odpisu aktualizującego do poziomu bieżącej wartości planowanych przepływów pieniężnych. Odpisy aktualizujące tworzone są
w oparciu o analizę wiekową należności, a także indywidualną analizę sytuacji dłużników oraz historyczną spłacalność.
Odpisy dotyczące należności z dostaw i usług oraz spornych są tworzone na bazie ich historycznej spłacalności, co jest podstawą
oceny ryzyka strat kredytowych. Straty kredytowe mogą być również określane na bazie ratingów nadawanych kontrahentom
uznanym za strategicznych. Rating powstaje na bazie wewnętrznego modelu scoringowego, który odpowiednio przekształca
prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez kontrahenta. Oczekiwane straty kredytowe są kalkulowane przy
uwzględnieniu szacunków w zakresie potencjalnych odzysków z tytułu wniesionych zabezpieczeń. W przypadku bazowania na
historycznej spłacalności oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały poprzez przypisanie do
poszczególnych kategorii należności wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od
odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone.
Z uwzględnieniem powyższej metodologii kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, wartość należności może być
aktualizowana również indywidualnie, w szczególności w odniesieniu do:
• należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości,
• należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej
i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna (w takiej sytuacji odpis na należności
wątpliwe może być utworzony w wysokości 100% wartości długu ujętego wcześniej),
• pozostałych należności przeterminowanych, a także należności nieprzeterminowanych, których ryzyko nieściągalności jest
znaczne według indywidualnej oceny Zarządu.
Kwoty odpisów aktualizujących wartość należności ujawniono w nocie 30.4.1.
7. Zmiana szacunków
W bieżącym okresie sprawozdawczym dokonano zmiany wykorzystywanych ścieżek cenowych i przyjęto ścieżki obowiązujące
we wszystkich jednostkach zależnych PKN Orlen. Poza tym nie miały miejsca zmiany zakresu ani metodologii dokonywania
istotnych szacunków.
8. Nowe standardy i interpretacje
W raportowanym okresie brak było nowych standardów i interpretacji, które miałyby istotny wpływ na Politykę rachunkowości oraz
sprawozdanie skonsolidowane Grupy.
8.1. Standardy i interpretacje zastosowane po raz pierwszy w roku 2021
Następujące zmiany do istniejących standardów opublikowanych przez RMSR oraz zatwierdzone przez UE, weszły w życie
w roku 2021:
• Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” pt. „Przedłużenie tymczasowego zwolnienia ze stosowania MSSF 9” –
data wygaśnięcia tymczasowego zwolnienia z MSSF 9 została przedłużona z 1 stycznia 2021 roku na okresy roczne
rozpoczynające się 1 stycznia 2023 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się
1 stycznia 2021 roku lub później)
• Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - ulgi w spłatach czynszu w związku z Covid-19 po 30 czerwca 2021 (zatwierdzone w UE
w dniu 30 sierpnia 2021 roku i obowiązujące od dnia 1 kwietnia 2021 r. w odniesieniu do roku obrotowego
rozpoczynającego się dnia 1 stycznia 2021 r. lub później).
• Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena”, MSSF 7 „Instrumenty
finansowe: ujawnianie informacji”, MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz MSSF 16 „Leasing” - Reforma Referencyjnej
Stopy Procentowej - Etap 2 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku
lub później).
Wyżej wymienione zmiany do istniejących standardów nie miały istotnego wpływu na sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej
za 2021 rok.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
16
8.2. Standardy i interpretacje, jakie zostały już opublikowane i zatwierdzone przez UE i weszły w życie po dniu
bilansowym
Zatwierdzając niniejsze sprawozdanie finansowe Grupa nie zastosowała następujących standardów, zmian standardów
i interpretacji, które zostały opublikowane i zatwierdzone do stosowania w UE, jednak data wejścia ich w życie przypada po dniu
bilansowym:
• Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” – przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do
użytkowania zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych
rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
• Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” – umowy rodzące obciążenia – koszt
wypełnienia umowy zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych
rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
• Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych wraz ze zmianami do
MSSF 3 zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych
rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
• MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 zatwierdzone w UE w dniu 19 listopada
2021 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018 - 2020)” – dokonane zmiany w ramach procedury
wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) ukierunkowane głównie na
rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (zmiany do MSSF 1, MSSF 9 oraz MSR 41 obowiązują w odniesieniu
do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiany do MSSF 16 dotyczą jedynie
przykładu ilustrującego, a zatem nie podano daty jej wejścia w życie.).
8.3. Standardy i interpretacje przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone przez UE
MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie od regulacji przyjętych przez RMSR, z wyjątkiem poniższych
standardów, zmian do standardów i interpretacji, które według stanu na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania nie zostały
jeszcze przyjęte do stosowania:
• Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub
długoterminowe (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub
później),
• Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz wytyczne Rady MSSF w zakresie ujawnień
• dotyczących polityk rachunkowości w praktyce - wymóg ujawniania istotnych informacji dotyczących zasad
rachunkowości,
• (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” –definicja
wartości szacunkowych (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku
lub później),
• Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” – podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikających
z pojedynczej transakcji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku
lub później),
• Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach
stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego
jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została
odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności).
• Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – dane porównawcze
(obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później).
W przypadku wprowadzenia pozostałych wyżej wymienionych standardów, Grupa Kapitałowa nie przewiduje, aby zmiany z tym
związane miały istotny wpływ na jej sprawozdania.
9. Istotne zasady rachunkowości
Zmiany wprowadzone do polityki rachunkowości od 1 stycznia 2021 roku oraz ich wpływ na prezentowane dane finansowe zostały
opisane w nocie 9.32. W pozostałym zakresie polityka rachunkowości Grupy jest stosowana w sposób ciągły za wyjątkiem zmian
w MSSF UE.
9.1. Zasady konsolidacji
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Energa SA oraz dane finansowe jej jednostek
zależnych sporządzone w przypadku każdej ze spółek za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku.
Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę, a przestają być konsolidowane
od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce wtedy, gdy z tytułu swojego
zaangażowania podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub gdy ma prawa do zmiennych zwrotów oraz możliwość wywierania
wpływu na wysokość tych zwrotów poprzez sprawowanie władzy nad jednostką zależną.
Grupa rozważa ponadto, czy traktuje część jednostki, w której dokonano inwestycji, jako odrębny podmiot. Jeżeli Grupa sprawuje
kontrolę nad uznanym odrębnym podmiotem, dokonuje konsolidacji tej części jednostki, w której dokonano inwestycji.
Grupa rozlicza transakcje objęcia kontroli nad jednostkami zależnymi przy zastosowaniu metody nabycia. Zapłata przekazana
w ramach transakcji ustalana jest jako wartość godziwa przekazanych aktywów, zobowiązań zaciągniętych wobec poprzednich
właścicieli jednostki przejmowanej oraz udziałów kapitałowych wyemitowanych przez jednostkę przejmującą.
Możliwe do zidentyfikowania aktywa oraz zobowiązania jednostki przejmowanej, wycenia się na dzień przejęcia według ich
wartości godziwej. Udziały niedające kontroli w jednostce przejmowanej ujmowane są według wartości proporcjonalnego udziału
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
17
(odpowiadającego udziałowi niedającemu kontroli) w możliwych do zidentyfikowania ujętych aktywach netto jednostki
przejmowanej. Wartość firmy powstająca w transakcji nabycia wyliczana jest zgodnie z zasadami przedstawionymi w nocie 9.9.
Koszty związane z transakcją nabycia jednostki zależnej odnoszone są w koszty okresu.
Z transakcji w ramach Grupy są w całości eliminowane niezrealizowane zyski wynikające z tych transakcji. Niezrealizowane straty
są eliminowane, chyba że dowodzą wystąpienia utraty wartości.
Nabycie lub sprzedaż udziałów mniejszości, gdy nie ma miejsca nabycie lub utrata kontroli, traktuje się jako transakcję między
udziałowcami i rozlicza się kapitałowo.
9.2. Połączenia jednostek pod wspólną kontrolą
Połączenia jednostek pod wspólną kontrolą rozliczane są poprzez sumowanie poszczególnych pozycji odpowiednich aktywów
i zobowiązań oraz przychodów i kosztów połączonych spółek, po uprzednim doprowadzeniu ich wartości do jednolitych metod
wyceny i dokonaniu odpowiednich wyłączeń. W przypadku spółki przejmowanej sumowaniu podlegają poszczególne pozycje
bilansowe i wynikowe ujęte w jednostkowym sprawozdaniu finansowym tej spółki, w wartościach prezentowanych
w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych Grupy. Wyłączeniu podlega wartość kapitału zakładowego spółki, której
majątek został przeniesiony na inną spółkę, lub spółek, które w wyniku połączenia zostały wykreślone z rejestru. Po dokonaniu
tego wyłączenia odpowiednie pozycje kapitału własnego spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo
powstałej spółki koryguje się o różnicę pomiędzy sumą aktywów i pasywów. Wyłączeniu podlegają również wszystkie salda
i transakcje pomiędzy łączącymi się jednostkami, w tym zyski lub straty operacji gospodarczych dokonanych przed połączeniem,
zawarte w wartościach podlegających łączeniu aktywów i pasywów.
Sprawozdanie finansowe spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek, sporządzone na koniec okresu
sprawozdawczego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, zawiera dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy, określone w
taki sposób, jakby połączenie miało miejsce na początek poprzedniego roku obrotowego, z tym że poszczególne składniki
kapitałów własnych na koniec poprzedniego roku są wykazane jako suma poszczególnych składników kapitałów własnych.
9.3. Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia
Wspólne przedsięwzięcie to wspólne ustalenie umowne w ramach, którego strony sprawujące współkontrolę nad ustaleniem
umownym mają prawa do aktywów netto tego ustalenia.
Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia ujmowane są metodą praw własności po pomniejszeniu o ewentualne odpisy z tytułu
utraty wartości. Zastosowanie metody praw własności polega na początkowym ujęciu inwestycji w cenie nabycia powiększonej
o koszty transakcyjne. Udział Grupy w zysku lub stracie jednostek wycenianych metodą praw własności (ustalony
z uwzględnieniem wpływu wycen do wartości godziwej z dnia nabycia inwestycji) od dnia nabycia, ujmuje się w zysku lub stracie
Grupy, zaś jej udział w pozostałych całkowitych dochodach tej jednostki od dnia nabycia – ujmuje się w pozostałych całkowitych
dochodach Grupy. Niezrealizowane zyski i straty z tytułu transakcji pomiędzy inwestorem a wspólnym przedsięwzięciem są
eliminowane w kwocie odpowiadającej udziałowi inwestora w tych zyskach/stratach.
9.4. Inwestycje w jednostki stowarzyszone
Jednostki stowarzyszone to podmioty, na które jednostka dominująca bezpośrednio lub poprzez spółki zależne wywiera znaczący
wpływ, ale nie sprawuje nad nimi kontroli ani współkontroli.
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane metodą praw własności. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są
wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według ceny nabycia powiększonej o koszty transakcyjne oraz
z uwzględnieniem późniejszych zmian udziału jednostki dominującej w aktywach netto tych jednostek, pomniejszonej
o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Udział Grupy w zysku lub stracie jednostek wycenianych metodą praw własności
(ustalony z uwzględnieniem wpływu wycen do wartości godziwej z dnia nabycia inwestycji) od dnia nabycia, ujmuje się w zysku
lub stracie Grupy, zaś jej udział w pozostałych całkowitych dochodach tej jednostki od dnia nabycia – ujmuje się w pozostałych
całkowitych dochodach Grupy. Niezrealizowane zyski i straty z tytułu transakcji pomiędzy inwestorem a jednostką stowarzyszoną
są eliminowane w kwocie odpowiadającej udziałowi inwestora w tych zyskach/stratach.
9.5. Przeliczanie pozycji wyrażonych w walutach obcych
Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na moment początkowego ujęcia na złote polskie przy
zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Na dzień kończący okres sprawozdawczy:
• pozycje pieniężne są przeliczane przy zastosowaniu kursu zamknięcia (za kurs zamknięcia przyjmuje się kurs średni ustalony
dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień),
• pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany
z dnia pierwotnej transakcji (kurs banku, z którego korzysta jednostka), oraz
• pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia
ustalenia wartości godziwej.
Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub
w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Różnice kursowe powstałe
na pozycjach niepieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje
się jako element zmian wartości godziwej.
Aktywa i zobowiązania jednostek zagranicznych objętych konsolidacją pełną są przeliczane na walutę prezentacji Grupy po kursie
obowiązującym na dzień kończący okres sprawozdawczy, a ich sprawozdania z zysków lub strat są przeliczane po
średniorocznym kursie wymiany za dany okres sprawozdawczy. Różnice kursowe powstałe w wyniku takiego przeliczenia są
ujmowane bezpośrednio w innych całkowitych dochodach. W momencie zbycia podmiotu zagranicznego, zakumulowane
odroczone różnice kursowe ujęte w innych całkowitych dochodach, dotyczące danego podmiotu zagranicznego, są ujmowane
w sprawozdaniu z zysków lub strat.
Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny na dzień kończący okres sprawozdawczy:
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
18
Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu
Waluta
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
EURO
4,5994
4,6148
Ważone kursy wymiany za poszczególne lata obrotowe kształtowały się następująco:
Kurs średni w okresie
Waluta
1 stycznia -
31 grudnia 2021
1 stycznia -
31 grudnia 2020
EURO
4,5775
4,4742
9.6. Rzeczowe aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według wartości netto, tzn. wartości początkowej pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy
aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę zakupu powiększoną
o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania.
W skład kosztu wchodzi również przewidywany koszt demontażu rzeczowych aktywów trwałych, usunięcia i przywrócenia do
stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje, których obowiązek poniesienia powstaje w chwili
instalacji składnika aktywów lub jego używania dla celów innych niż produkcja zapasów. Kapitalizowanie kosztów nabycia bądź
wytworzenia kończy się w momencie dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego
funkcjonowania.
Na dzień nabycia składnika rzeczowych aktywów trwałych są identyfikowane i wyodrębniane wszystkie istotne elementy
wchodzące w skład danego składnika aktywów, mające różny okres ekonomicznej użyteczności (komponenty). Komponentem
składników rzeczowych aktywów trwałych są również koszty remontów kapitalnych, przeglądów okresowych, jeśli ich wartość jest
istotna, oraz koszty wymiany głównych części składowych.
Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia/koszt wytworzenia rzeczowego aktywa trwałego
pomniejszona o jego wartość rezydualną. Rozpoczęcie amortyzacji następuje w miesiącu następującym po miesiącu, w którym
składnik jest dostępny do użytkowania. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych następuje na podstawie planu amortyzacji
określającego przewidywany okres użytkowania rzeczowego aktywa trwałego. Zastosowana metoda amortyzacji odzwierciedla
tryb konsumowania przez jednostkę gospodarczą korzyści ekonomicznych ze składnika aktywów.
Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów, wynoszący dla
poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych:
• Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, w tym:
5 - 100 lat
- Budynki
10 - 100 lat
- Lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej
5 - 50 lat
• Maszyny i urządzenia techniczne
3 - 50 lat
• Środki transportu
3 - 14 lat
• Urządzenia biurowe, w tym:
1 - 15 lat
- Sprzęt komputerowy
1 - 5 lat
- Pozostałe
1 - 15 lat
• Inne rzeczowe aktywa trwałe
2 - 15 lat
• Nabyte prawa wieczystego użytkowania
40 - 99 lat
Metoda amortyzacji, stawka amortyzacyjna oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji
co najmniej na koniec każdego roku finansowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako
zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest prospektywnie.
Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej po dokonaniu jej zbycia
lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika
aktywów. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia danego składnika aktywów (obliczone jako różnica pomiędzy
ewentualnymi wpływami ze sprzedaży netto a wartością księgową danej pozycji) są ujmowane w sprawozdaniu z zysków lub strat
w okresie, w którym dokonano takiego usunięcia.
9.7. Aktywa niematerialne
Do aktywów niematerialnych Grupa zalicza możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów, nieposiadające postaci
fizycznej.
Aktywa niematerialne są wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i odpisy
aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Nakłady poniesione na aktywa niematerialne wytworzone we własnym zakresie, z wyjątkiem aktywowanych nakładów
poniesionych na prace rozwojowe, nie są aktywowane i są ujmowane w kosztach okresu, w którym zostały poniesione.
Aktywa niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania są amortyzowane metodą liniową przez okres ich ekonomicznej
użyteczności oraz poddawane testom na utratę wartości każdorazowo, gdy istnieją przesłanki wskazujące na utratę ich wartości.
Rozpoczęcie amortyzacji następuje w miesiącu następującym po miesiącu, w którym składnik jest dostępny do użytkowania.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
19
Okres i metoda amortyzacji aktywów niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania są weryfikowane przynajmniej na
koniec każdego okresu sprawozdawczego. Zmiany w oczekiwanym okresie użytkowania lub oczekiwanym sposobie
konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego składnika aktywów są ujmowane poprzez zmianę odpowiednio
okresu lub metody amortyzacji, i traktowane jak zmiany wartości szacunkowych.
Szacunkowy okres ekonomicznej użyteczności dla oprogramowania, licencji i patentów oraz innych aktywów niematerialnych
wynosi od 2 do 5 lat.
Zyski lub straty wynikające z usunięcia aktywów niematerialnych ze sprawozdania z sytuacji finansowej są wyceniane według
różnicy pomiędzy wpływami ze sprzedaży netto a wartością księgową danego składnika aktywów i są ujmowane w sprawozdaniu
z zysków lub strat w momencie ich usunięcia.
9.8. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania
Do aktywów z tytułu prawa do użytkowania Grupa zalicza aktywa, które są przedmiotem umowy leasingowej lub umowy
zawierającej leasing. Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania
zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie.
W dacie rozpoczęcia umowy leasingowej Grupa wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu, na który
się składa:
a) kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu (patrz nota 9.20)
b) wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty
leasingowe,
c) wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę
d) szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego
składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego
składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia
zapasów. Leasingobiorca przyjmuje na siebie obowiązek pokrycia tych kosztów w dacie rozpoczęcia albo w wyniku używania
bazowego składnika aktywów przez dany okres.
Po dacie rozpoczęcia umowy leasingowej składniki aktywów z tytułu użytkowania wycenia się stosując model kosztu, czyli
pomniejsza wartość o odpisy amortyzacyjne i straty z tytułu utraty wartości oraz koryguje o aktualizację wyceny zobowiązania
leasingowego z tytułu ponownej oceny lub zmiany w opłatach leasingowych.
Dla aktywów z tytułu prawa do użytkowania Grupa stosuje zasady amortyzacji analogiczne jak dla rzeczowych aktywów trwałych
i wartości niematerialnych opisanych z zastrzeżeniem, że okresem amortyzacji aktywa z tytułu prawa do użytkowania jest okres,
na który zawarto umowę leasingu, jeśli nie jest przewidywany wykup przedmiotu umowy na własność. W przypadku kiedy umowa
przewiduje wykup i Grupa zamierza z tego wykupu skorzystać ustalany jest okres amortyzacji równy okresowi ekonomicznej
przydatności składnika aktywów.
Pozycja aktywa z tytułu prawa do użytkowania może zostać usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej analogiczne jak dla
rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych.
Grupa prezentuje aktywa z tytułu prawa do użytkowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oddzielnie od innych aktywów jako
dodatkową pozycję w grupie aktywów trwałych. Zasada ta nie ma zastosowania do aktywów z tytułu prawa do użytkowania
spełniających definicję nieruchomości inwestycyjnych, które są zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako
nieruchomości inwestycyjne.
9.9. Wartość firmy
Wartość firmy z tytułu przejęcia jednostki gospodarczej jest początkowo ujmowana według ceny nabycia stanowiącej nadwyżkę
ceny zapłaconej za akcje lub udziały przejmowanej jednostki, powiększonej o wartość udziałów niekontrolujących, nad wartością
godziwą netto możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych. Po początkowym ujęciu, wartość
firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Wartość firmy nie podlega amortyzacji. Test na utratę wartości przeprowadza się raz na rok lub częściej, jeśli wystąpią ku temu
przesłanki.
Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków (lub zespołów ośrodków) wypracowujących środki
pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Odpis z tytułu utraty wartości ustalany jest poprzez oszacowanie
odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została alokowana dana wartość firmy.
W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość księgowa, ujęty
zostaje odpis z tytułu utraty wartości.
9.10. Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych
Na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy Grupa ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata
wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, lub
w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości, Grupa dokonuje
oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany
składnik aktywów należy.
W sytuacji, gdy pojedynczy składnik aktywów nie generuje wpływów pieniężnych, które byłyby w znacznym stopniu niezależne
od wpływów pieniężnych generowanych przez inne aktywa lub grupy aktywów, w Grupie identyfikowany jest ośrodek
wypracowujący środki pieniężne („CGU”). W Grupie obowiązują dwie struktury CGU. Pierwsza wyznaczająca zespoły majątku
trwałego oraz druga określająca zespoły aktywów inwestowanych w formie akcji i udziałów w jednostki zależne, stowarzyszone
i wspólne przedsięwzięcia.
Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne odpowiada wartości godziwej
pomniejszonej o koszty sprzedaży tego składnika aktywów lub odpowiednio ośrodka wypracowującego środki pieniężne, lub jego
wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość odzyskiwalną ustala się dla poszczególnych aktywów,
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
20
chyba że dany składnik aktywów nie generuje samodzielnie wpływów pieniężnych, które w większości są niezależne od tych,
które są generowane przez inne aktywa lub grupy aktywów. Jeśli wartość księgowa składnika aktywów jest wyższa niż jego
wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej.
Przy szacowaniu wartości użytkowej prognozowane przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy
zastosowaniu stopy dyskonta przed uwzględnieniem skutków opodatkowania, która odzwierciedla bieżące rynkowe oszacowanie
wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko typowe dla danego składnika aktywów. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
składników majątkowych używanych w działalności kontynuowanej ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają
funkcji składnika aktywów, w przypadku którego stwierdzono utratę wartości.
Przy szacowaniu wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia Grupa uwzględnia zdolność uczestnika rynku do osiągnięcia
korzyści ekonomicznych poprzez jak największe i najlepsze wykorzystanie składnika aktywów lub jego sprzedaż innemu
uczestnikowi rynku, który zapewniłby jak największe i jak najlepsze wykorzystanie tego składnika aktywów.
Poprzednio ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu wtedy i tylko wtedy, gdy od czasu ujęcia ostatniego
odpisu aktualizującego nastąpiła zmiana wartości szacunkowych stosowanych do ustalenia wartości odzyskiwalnej danego
składnika aktywów. W takim przypadku podwyższa się wartość księgową składnika aktywów do wysokości jego wartości
odzyskiwalnej. Podwyższona kwota nie może przekroczyć wartości księgowej składnika aktywów, jaka zostałaby ustalona (po
odjęciu umorzenia), gdyby w ubiegłych latach w ogóle nie ujęto odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do
tego składnika aktywów. Odwrócenie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości składnika aktywów ujmuje się niezwłocznie
jako przychód w sprawozdaniu z zysków lub strat.
9.11. Koszty finansowania zewnętrznego
Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych. Na koszty
finansowania zewnętrznego składają się odsetki oraz zyski lub straty z tytułu różnic kursowych do wysokości odpowiadającej
korekcie kosztu odsetek.
Kapitalizację kosztów finansowania rozpoczyna się, gdy podjęte zostały działania niezbędne do przygotowania składnika aktywów
do użytkowania. Na dany składnik aktywów ponoszone są nakłady i ponoszone są koszty finansowania zewnętrznego. W sytuacji,
gdy inwestycja w składnik aktywów zostaje na dłuższy czas przerwana, następuje zawieszenie kapitalizacji kosztów finansowania
zewnętrznego. Kapitalizacja zostaje zatrzymana, gdy zasadniczo wszystkie działania niezbędne do przystosowania składnika
aktywów do użytkowania są zakończone.
Kapitalizowaniu podlegają bieżące koszty kredytów i pożyczek celowych pomniejszone o przychody z tymczasowego lokowania
nadwyżek środków oraz odpowiednia część kosztów bieżących pożyczek i kredytów ogólnych, w sytuacji gdy wydatki na
rzeczowe aktywa trwałe przekraczają wartość kredytów i pożyczek celowych. Koszty finansowania ogólnego kapitalizowane są
w wysokości iloczynu stopy kapitalizacji i nadwyżki wydatków na rzeczowe aktywa trwałe nad wartością finansowania celowego.
Stopa kapitalizacji ustalana jest jako średnia ważona kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących pożyczek i kredytów
stanowiących zobowiązania Grupy innych niż kredyty i pożyczki celowe. Kwota skapitalizowanych w okresie kosztów
finansowania zewnętrznego nie przekracza kwoty kosztów finansowania zewnętrznego poniesionych w okresie.
9.12. Zapasy
Do zapasów zalicza się aktywa:
• przeznaczone do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej,
• będące w trakcie produkcji w celu sprzedaży lub
• mające postać materiałów lub surowców zużywanych w procesie produkcyjnym lub w trakcie świadczenia usług,
• a także zarejestrowane świadectwa pochodzenia energii, efektywności energetycznej oraz prawa do emisji CO
2.
przeznaczone do sprzedaży
Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania wartości
netto. Stosowane do wyceny na dzień kończący okres sprawozdawczy ceny nabycia nie mogą być wyższe od wartości netto tych
składników możliwej do uzyskania. Przez wartość netto możliwą do uzyskania rozumie się różnicę między szacowaną ceną
sprzedaży stosowaną w toku zwykłej działalności gospodarczej, a szacowanymi kosztami wykończenia i kosztami niezbędnymi
do doprowadzenia sprzedaży do skutku.
Wartości rozchodu materiałów jednakowych albo uznanych za jednakowe, ze względu na podobieństwo ich rodzaju
i przeznaczenie Grupa wycenia w następujący sposób:
• węgiel oraz prawa do emisji CO
2
– według metody FIFO,
• materiały nabyte pod zlecenia – według metody szczegółowej identyfikacji ceny,
• pozostałe zapasy – według metody średniej ważonej.
Świadectwa pochodzenia energii
Świadectwa pochodzenia energii, wytworzonej w okresie sprawozdawczym, na moment początkowego ujęcia wycenia się według
wartości godziwej z dnia rozpoznania tego aktywa tj. wytworzenia energii ze źródeł odnawialnych lub w kogeneracji i ujmuje jako
pomniejszenie w koszcie własnym sprzedaży. Przez wartość godziwą rozumie się średnioważoną cenę świadectw pochodzenia
z danego miesiąca ustaloną na podstawie notowań na Towarowej Giełdzie Energii.
Zakupione świadectwa pochodzenia energii wycenia się w momencie początkowego ujęcia w cenie nabycia, a na koniec okresu
sprawozdawczego w cenie nabycia lub możliwej do uzyskania cenie sprzedaży netto, w zależności od tego, która z kwot jest
niższa
Prawa do emisji CO
2
Nabyte prawa do emisji CO
2
wycenia się w cenie nabycia. Prawa do emisji CO
2
otrzymane nieodpłatnie wycenia się w wartości
godziwej na dzień ich zarejestrowania.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
21
Świadectwa efektywności energetycznej
Otrzymane świadectwa efektywności energetycznej tzw. „białe certyfikaty” w okresie sprawozdawczym na moment
początkowego ujęcia wycenia się według wartości godziwej z dnia rozpoznania tego aktywa tj. w dacie wydania decyzji Prezesa
Urzędu Regulacji Energii i ewidencjonowane w korespondencji z rozliczeniami międzyokresowymi przychodów.
Nabyte świadectwa efektywności energetycznej tzw. „białe certyfikaty” w okresie sprawozdawczym na moment początkowego
ujęcia wycenia się w cenie nabycia.
9.13. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują:
• środki pieniężne w kasie i na bieżących rachunkach bankowych,
• inne środki pieniężne, w tym lokaty bankowe o terminie zapadalności nie dłuższym niż trzy miesiące.
Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych składa
się z określonych powyżej środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych, pomniejszonych o niespłacone kredyty
w rachunkach bieżących.
Lokaty bankowe o pierwotnym okresie zapadalności przekraczającym trzy miesiące Grupa prezentuje jako lokaty i depozyty.
Środki pieniężne wycenia się w wartości nominalnej. Inne aktywa pieniężne wycenia się zgodnie z zasadami stosowanymi do
instrumentów finansowych.
9.14. Pozostałe aktywa
Grupa ujmuje w pozostałych aktywach niefinansowych rozliczenia międzyokresowe, należności z tytułu rozliczeń publiczno-
prawnych (za wyjątkiem rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, które są prezentowane w oddzielnej pozycji
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej), nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami ZFŚS oraz zaliczki przekazane z tytułu
przyszłych zakupów rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz zapasów, a także aktywa biologiczne. Zaliczki
są prezentowane zgodnie z charakterem aktywów, do jakich się odnoszą – odpowiednio jako aktywa trwałe lub obrotowe.
Jako aktywa niepieniężne zaliczki nie podlegają dyskontowaniu.
Rozliczenia międzyokresowe
Rozliczenia międzyokresowe ustalane są w wysokości poniesionych, wiarygodnie ustalonych wydatków, jakie dotyczą przyszłych
okresów i spowodują w przyszłości wpływ do jednostek korzyści ekonomicznych.
Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń.
Czas i sposób rozliczenia uzasadniony jest charakterem rozliczanych kosztów z zachowaniem zasady ostrożności.
Grupa na koniec okresu sprawozdawczego dokonuje weryfikacji czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów w celu
sprawdzenia czy stopień pewności co do osiągnięcia korzyści ekonomicznych przez jednostkę po upływie bieżącego okresu
obrotowego jest wystarczający, aby można było daną pozycję wykazać jako składnik aktywów.
9.15. Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
Aktywa trwałe i grupy do zbycia Grupa klasyfikuje jako przeznaczone do sprzedaży, jeśli ich wartość księgowa zostanie odzyskana
raczej w wyniku transakcji sprzedaży niż w wyniku ich dalszego użytkowania. Warunek ten uznaje się za spełniony wyłącznie
wówczas, gdy wystąpienie transakcji sprzedaży jest bardzo prawdopodobne, a składnik aktywów (lub grupa do zbycia) jest
dostępny do natychmiastowego zbycia w swoim obecnym stanie (zgodnie z ogólnie przyjętymi warunkami handlowymi).
Klasyfikacja składnika aktywów jako przeznaczonego do sprzedaży zakłada zamiar dokonania transakcji zbycia w ciągu roku od
momentu zmiany klasyfikacji.
Jeżeli Grupa ma zamiar dokonać zbycia, które prowadziłoby do utraty kontroli nad jednostką zależną, wszystkie aktywa
i zobowiązania tej jednostki zależnej są klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, jeżeli wszystkie wyżej wymienione
kryteria są spełnione oraz niezależnie od tego czy Grupa zachowa udziały niedające kontroli po tej transakcji zbycia.
Aktywa trwałe i grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wycenia się po niższej spośród dwóch wartości:
pierwotnej wartości księgowej lub wartości godziwej, pomniejszonej o koszty związane ze sprzedażą.
9.16. Kapitał własny
Kapitał własny wykazywany jest według wartości nominalnej z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami
prawa i postanowieniami statutu jednostki dominującej.
Kapitał podstawowy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w statucie jednostki
dominującej.
Zyski zatrzymane obejmują wynik netto roku bieżącego, niepodzielone wyniki z lat ubiegłych, kapitały rezerwowe i zapasowe
jednostek zależnych powstałe po dacie nabycia kontroli, korekty związane z przejściem na MSSF oraz korekty związane ze
zmianą w udziale w spółkach zależnych po objęciu kontroli przez jednostkę dominującą.
9.17. Rezerwy na świadczenia na rzecz pracowników
Zgodnie z regulacjami obowiązującymi w poszczególnych spółkach pracownicy Grupy uprawnieni są do otrzymywania
określonych świadczeń po okresie zatrudnienia oraz innych długoterminowych świadczeń pracowniczych - nagród
jubileuszowych.
Grupa tworzy rezerwy na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych w celu przyporządkowania kosztów do okresów,
których dotyczą. Wartość bieżąca tych zobowiązań na koniec każdego okresu sprawozdawczego jest obliczana przez
aktuariusza, przy zastosowaniu metody prognozowanych świadczeń jednostkowych. Naliczone zobowiązania są równe
zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do
dnia kończącego okres sprawozdawczy. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są o dane
historyczne.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
22
Rezerwy na świadczenia emerytalne oraz inne programy określonych świadczeń po okresie zatrudnienia
Grupa tworzy rezerwy na następujące świadczenia po okresie zatrudnienia:
• odprawy emerytalno-rentowe wypłacane jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę/rentę,
• ekwiwalent pieniężny wynikający z taryfy pracowniczej dla pracowników przemysłu energetycznego,
• świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
Tworzone rezerwy ujmowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat (odpowiednio koszty operacyjne lub koszty finansowe –
odwijanie dyskonta), za wyjątkiem zysków i strat aktuarialnych. Zyski i straty z obliczeń aktuarialnych są rozpoznawane w całości
w innym całkowitym dochodzie.
Rezerwa na nagrody jubileuszowe
Pracownicy spółek Grupy mają prawo do nagród jubileuszowych, wypłacanych po przepracowaniu określonej liczby lat.
Rezerwy tworzone na nagrody jubileuszowe ujmowane są w całości w sprawozdaniu z zysków lub strat (odpowiednio koszty
operacyjne oraz koszty finansowe – odwijanie dyskonta).
Rezerwa na restrukturyzację zatrudnienia
W poprzednich okresach sprawozdawczych w spółkach Grupy uruchamiane były programy dobrowolnych odejść pracowników
(„PDO”) oraz zasady indywidualnych odejść („ZIO”). Jako rezerwy na restrukturyzację zatrudnienia Grupa ujmuje przede
wszystkim rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie PDO oraz pozostałych działań z zakresu
restrukturyzacji zatrudnienia, w oparciu o przewidywaną liczbę pracowników, którzy zakończą pracę w spółkach Grupy oraz
oszacowanej wartości odprawy lub odszkodowania. Rezerwy tworzone są w momencie podania do wiadomości zainteresowanych
stron głównych elementów planu restrukturyzacji.
9.18. Pozostałe rezerwy
Grupa tworzy rezerwy wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający
ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści
ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Utworzone rezerwy zalicza się
odpowiednio do kosztów operacyjnych, pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych zależnie od okoliczności,
z którymi się wiążą.
Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się
oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku. Stopę dyskontową ustala się przed opodatkowaniem, czyli
odzwierciedla ona bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym
składnikiem zobowiązań. Stopy dyskontowej nie obciąża ryzyko, o które skorygowano szacunki przyszłych przepływów
pieniężnych. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu
jest ujmowane jako koszty finansowe.
Rezerwa na rekultywację oraz koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych
Rezerwę na rekultywację terenu oraz przyszłe koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych tworzy się w przypadkach,
w których z przepisów prawa wynika obowiązek ich demontażu i usunięcia po zakończeniu użytkowania i przywrócenia do stanu
pierwotnego miejsc, w których się znajdowały. Wzrost rezerwy związany z upływem czasu (odwijanie dyskonta) odnoszony jest
w koszty finansowe. Zmiana stanu rezerwy wynikająca ze zmiany stopy dyskonta lub szacowanego kosztu rekultywacji/likwidacji
koryguje wartość rzeczowych aktywów trwałych, których rezerwa dotyczy.
Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów
Rezerwę na zobowiązania z tytułu emisji gazów tworzy się systematycznie w ciągu rocznego okresu sprawozdawczego na bazie
wielkości rzeczywistej emisji CO
2
, z uwzględnieniem darmowych uprawnień do emisji CO
2
, wg następujących zasad i kolejności:
• w części pokrytej przyznanymi nieodpłatnymi uprawnieniami (proporcjonalnie do łącznej ilości nieodpłatnych
uprawnień przyznanych dla danego roku) - w wartości zerowej,
• w części pokrytej uprawnieniami zakupionymi – w cenie nabycia,
• w części niepokrytej posiadanymi lub należnymi uprawnieniami – na podstawie zakontraktowanych cen zakupu
uprawnień, a następnie na podstawie cen rynkowych uprawnień na dzień kończący okres sprawozdawczy.
Rezerwa z tytułu obowiązku dotyczącego praw majątkowych (art.52 ustawy OZE)
Rezerwę z tytułu obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych,
świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w kogeneracji, a także świadectw efektywności energetycznej tworzy
się:
• w części pokrytej posiadanymi na dzień kończący okres sprawozdawczy świadectwami pochodzenia – w wartości
posiadanych świadectw,
• w części niepokrytej posiadanymi na dzień kończący okres sprawozdawczy świadectwami pochodzenia – w wartości
wynikającej z zakontraktowanych praw majątkowych, a następnie wartości rynkowej świadectw niezbędnych do
spełnienia obowiązku na dzień kończący okres sprawozdawczy lub w wysokości opłaty zastępczej.
Rezerwa na umowy rodzące obciążenia
Jeżeli Grupa jest stroną umowy, na podstawie której krańcowe koszty wypełnienia obowiązku przeważają nad korzyściami, które
będą uzyskane na jej mocy, obecny obowiązek wynikający z umowy Grupa ujmuje i wycenia jako rezerwę. Na krańcowe koszty
wynikające z umowy składają się co najmniej koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające kwocie niższej spośród kwot
kosztów wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia. Krańcowe koszty
wykonania umowy to:
• Koszty bezpośrednio związane z umową, a więc takie, które wpływają na realizację umowy,
• Koszty nie obejmują kosztów wspólnych, które zostaną poniesione niezależnie od tego, czy Grupa wywiąże się
z umowy czy też nie,
• Koszty, których nie można uniknąć przez działania Grupy.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony
dnia 31 grudnia 2021 roku (w milionach złotych)
Zasady (polityka) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające
do skonsolidowanego sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część
23
9.19. Leasing
Grupa jako leasingobiorca
Umowy leasingu finansowego, na których mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika
aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie, są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień rozpoczęcia
leasingu w wartości zdyskontowanych przyszłych opłat. Opłaty leasingowe są rozdzielane pomiędzy koszty finansowe
i zmniejszenie salda zobowiązania z tytułu leasingu, w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy odsetek od pozostałego do
spłaty zobowiązania. Koszty finansowe są ujmowane bezpośrednio w sprawozdaniu z zysków lub strat.
Rzeczowe aktywa trwałe użytkowane na mocy umów leasingu finansowego są amortyzowane przez okres leasingu obejmujący
nieodwołalny okres leasingu wraz z okresami, w których istnieje opcja przedłużenia leasingu (jeżeli można z wystarczającą
pewnością założyć, że Spółka skorzysta z tej opcji) oraz okresami, w których istnieje opcja wypowiedzenia leasingu (jeżeli można
z wystarczającą pewnością założyć, że Spółka nie skorzysta z tej opcji).
9.20. Zobowiązania z tytułu leasingu
Zobowiązania z tytułu leasingu są zobowiązaniami wynikającymi z umów leasingowych lub umów zawierających leasing.
Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego
składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie.
Na dzień rozpoczęcia leasingu opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty
za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie:
• stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty
leasingowe,
• zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu
lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
• kwoty, których zapłaty przez Grupę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
• cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa skorzysta z tej opcji,
• kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że Grupa może skorzystać
z opcji wypowiedzenia leasingu.
Po dacie rozpoczęcia Grupa wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:
• zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu,
• zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych,
• zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany warunków
leasingu lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych opłat leasingowych.
9.21. Zobowiązania z tytułu umów
Zobowiązania z tytułu umów zgodnie z zapisami MSSF 15 dotyczą obowiązku Grupy do przekazania na rzecz klienta dóbr lub
usług, w zamian za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Jeżeli klient
dokonuje płatności wynagrodzenia lub jednostka ma prawo do kwoty wynagrodzenia, które jest bezwarunkowe (tj. należność),
zanim jednostka przekaże dobra lub usługi klientowi, jednostka przedstawia umowę jako zobowiązanie z tytułu umowy w chwili
dokonania płatności lub gdy płatność staje się należna (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej).
9.22. Pozostałe zobowiązania
Pozostałe zobowiązania niefinansowe obejmują w szczególności zobowiązania z tytułu rozliczeń publiczno-prawnych oraz
zobowiązania z tytułu otrzymanych zaliczek, które będą rozliczone poprzez dostawę towarów, usług lub rzeczowych aktywów
trwałych. Pozostałe zobowiązania niefinansowe ujmowane są w kwocie wymagającej zapłaty.
9.23. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i rozliczenia międzyokresowe przychodów
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów są zobowiązaniami przypadającymi do zapłaty za dobra lub usługi, które zostały
otrzymane/wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane lub formalnie uzgodnione z dostawcą, łącznie z kwotami
należnymi pracownikom. Mimo, iż czasami konieczne jest oszacowanie kwoty lub terminu zapłaty rozliczeń międzyokresowych
biernych, stopień niepewności jest na ogół znacznie mniejszy niż w przypadku rezerw.
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów w wysokości wiarygodnie oszacowanych, prawdopodobnych zobowiązań
przypadających na bieżący okres sprawozdawczy wynikających ze świadczeń wykonanych na rzecz Grupy przez kontrahentów
zewnętrznych prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako zobowiązania z tytułu dostaw i usług.
Rozliczenia międzyokresowe przychodów
Rozliczenia międzyokresowe przychodów dokonywane są z zachowaniem zasady ostrożności oraz współmierności przychodów
i kosztów. Do rozliczeń międzyokresowych przychodów zalicza się:
• równowartość otrzymanych lub należnych od kontrahentów środków z tytułu świadczeń, których wykonanie nastąpi
w następnych okresach sprawozdawczych,
• przyjęte nieodpłatnie rzeczowe aktywa trwałe oraz aktywa niematerialne. Odpisy tych przychodów dokonywane są
w pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych od otrzymanych aktywów trwałych,
• równowartość przyznanych świadectw efektywności energetycznej tzw. „białych certyfikatów” w momencie decyzji
Prezesa Urzędu Regulacji Energii.
• otrzymane w formie dotacji środki pieniężne na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych.
Rozliczenie następuje poprzez stopniowe zwiększanie pozostałych przychodów operacyjnych o kwotę odpowiadającą
odpisom amortyzacyjnym od tych składników majątkowych w części sfinansowanej przez wspomniane środki
pieniężne,